NHỮNG CUỘC TRÀ TRÊN CĂN GÁC CŨ

 

Trong văn của Minh, là cảm xúc của ưu tư, ưu tư thời cuộc, ưu tư văn nghệ, ưu tư với người sáng tạo. Nhưng không phải thứ ưu tư thiên về phân tích, tổng hợp, trích dẫn; mà là thứ suy nghiệm thấm cái cảm, cái tình của tác giả. Từ cái yêu, thương, nhớ… Trần Nhật Minh viết. Có những đoạn, như rút ruột ra để viết.

Thế thì, đấy chính là lối viết của người làm thơ!

Và chính vì lý do đó, tôi nghĩ tôi “có quyền” nói về thơ của Minh, trong lúc nói về văn của anh.

Bỏ lại những ngày vừa cũ

chạm vào ngày mới tinh khôi

trên chuyến xe cuối mùa vừa đủ

cho mình và một khung trời

Xe lướt qua trăm miền đất lạ

những con sông và những cánh đồng

mở lòng mình xanh non như lá

rồi tan hoà vào cõi mênh mông

Bỏ lại muộn phiền bụi khói

ánh mắt nhìn khô lạnh cứa lòng nhau

những hoài nghi mệt phờ ngàn câu hỏi

cả viển vông học thuyết cũ nhàu

Phải dứt ra nhập vào ngày mới

đứa trẻ trong tôi thức gọi mặt trời

manh áo mỏng gói tấm thân mệt mỏi

tôi hồi sinh trên những rã rời

Cũng vì bởi có ai đón đợi

nơi cuối đường mặc kệ gió mưa rơi

trên xác ngày tưởng chừng hấp hối

lại mầm non khẽ cựa búp chồi…

(N G À Y M Ớ I – Trần Nhật Minh)

Bài thơ trên hé lộ con người sáng tạo Trần Nhật Minh. Giải mã vì sao anh viết, và vì sao anh viết như thế, với những “Tiếng Việt ơi tiếng Việt xót xa tình”, “Xuôi dòng đờn ca tài tử”, “Tô Hoài và những số phận khuất chìm”, “Những góc trời không son phấn”, “Màu Cầm”, “Những vùng Hiểm Địa Văn Chương”, “Những ‘ô cửa’ Nguyễn Quang Hưng”, “Ngọn gió thơ Trúc Thông”, “Thi sĩ của ‘Suối quên’”, “Nghệ sĩ của Phòng Bá âm”, “Tài hoa đi giữa miền phiêu lãng”, “Xuân Quang và ‘Địa chấn’”, “Người trong gương ấy còn đau hơn mình”…

“Những cuộc trà trên căn gác cũ” tiếp mạch văn của cuốn tản văn tùy bút trước “Miền sau cánh cửa”, định hình một văn phong Trần Nhật Minh: Chân thành và tinh tế; dường như không dụng công với hình thức thể loại mà cứ tự nhiên đi thẳng vào lòng người.

Tôi không nói nhiều thêm về cuốn mới của Minh nữa. Ai tò mò ai yêu thì phải đọc chứ.

Tôi cứ thích trích thơ Minh cơ:

Tôi xếp hàng

Chờ một phiếu thi đua

Đặt cược máu mình

Cho những bài sấp ngửa

Khi cuộc bàn tròn còn chưa ráo mực

nghe ngoài cửa sổ

Mấy chú chim líu lo

Rủ rê vào một cuộc hót mừng

Tôi xếp hàng

Chờ đến lượt mình

Để được hót những lời vay mượn

Rồi chờ mãi

gục xuống

Những dấu chân chồng lên nhau

Không khoan nhượng

Trong cơn mê

Chợt thấy vết chân mình đồng loã

Sực tỉnh

Tôi hót rõ to

Một lời câm tứa máu

Thoáng nghĩ, trong thơ Trần Nhật Minh quyết liệt hơn trong tùy bút tản văn? Cũng lại thoáng mong, thời gian tới anh dành nhiều thời gian thử sức với những thể loại truyện ngắn, tiểu thuyết?

Còn thơ thì trong năm nay, in luôn một tập đi chứ, Trần Nhật Minh!

(Lê Anh Hoài)